Wiele objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak dolegliwości bóle jamy brzusznej, zgaga, wzdęcia czy zmiana rytmu wypróżnień to dolegliwości, które często bagatelizujemy lub próbujemy leczyć „na własną rękę”. Tymczasem mogą one być sygnałem poważniejszych problemów zdrowotnych. Konsultacja z gastroenterologiem pozwala nie tylko szybciej znaleźć przyczynę dolegliwości, ale też zapobiec rozwojowi choroby.
Odpowiednie przygotowanie do wizyty, w tym wykonanie kilku prostych badań laboratoryjnych i obrazowych, może znacząco skrócić drogę do trafnej diagnozy. Dzięki temu lekarz od razu może skupić się na interpretacji wyników i zaplanowaniu dalszego postępowania. W tym artykule omawiamy, jakie badania warto wykonać przed wizytą u gastroenterologa i dlaczego warto to zrobić.
W Centrum Medycznym ENDO-MED pacjentów przyjmują doświadczeni gastroenterolodzy, którzy dokładnie analizują wyniki badań, wyjaśniają ich znaczenie i w razie potrzeby zlecają dalszą diagnostykę. Zapewniamy indywidualną opiekę i nowoczesne podejście do chorób układu pokarmowego.
Podstawowe badania laboratoryjne, które są stosunkowo tanie i łatwo dostępne, mogą wnieść istotne informacje do wizyty lekarskiej. Umożliwiają one wstępną ocenę funkcjonowania organizmu, wykrycie stanów zapalnych, zaburzeń metabolicznych czy niedoborów. Dzięki nim gastroenterolog może szybciej ukierunkować diagnostykę i dobrać odpowiednie leczenie. Podstawowe badania to między innymi:
Warto pamiętać, że oznaczenie aktywności enzymów takich jak ALT, AST, GGT i ALP pozwala ocenić stan komórek wątroby. Natomiast aby sprawdzić, jak wątroba funkcjonuje, wykonuje się badania takie jak INR, stężenie bilirubiny oraz albumin we krwi.
Ocena stężenia białka C-reaktywnego (CRP) może dostarczyć cennych informacji. CRP to substancja wytwarzana przez wątrobę w odpowiedzi na stan zapalny w organizmie. Oznaczenie CRP może być szczególnie pomocne dla gastroenterologa w diagnostyce biegunek oraz przy pojawieniu się nowych, silnych lub niepokojących dolegliwości, takich jak ostry ból brzucha. Podwyższony poziom CRP wskazuje, że w organizmie toczy się proces zapalny, który wymaga dalszej diagnostyki.
W zależności od stanu zdrowia i zgłaszanych dolegliwości, przydatne dla gastroenterologa mogą być również inne podstawowe badania laboratoryjne, które pomagają nie tylko lepiej ukierunkować diagnostykę, ale też dobrać odpowiednie zalecenia i dalsze postępowanie. Obejmują one między innymi:
Oprócz podstawowych badań, które warto wykonać przed wizytą u gastroenterologa, istnieją również szczególne grupy pacjentów, u których wskazane mogą być dodatkowe, bardziej ukierunkowane badania. W zależności od rodzaju choroby przewodu pokarmowego, jej zaawansowania i objawów, takie badania pozwalają dokładniej ocenić aktywność i stopień zaawansowania choroby, a także dostarczają lekarzowi informacji potrzebnych do ustalenia dalszego postępowania i zaleceń.
Celem oceny aktywności stanu zapalnego u pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (IBD), takimi jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego, pomocne może być oznaczenie kalprotektyny w kale oraz wykonanie morfologii krwi i CRP. W przypadku współwystępowania niedokrwistości (obniżonego stężenia hemoglobiny w morfologii) warto dodatkowo oznaczyć parametry gospodarki żelazowej – żelazo, ferrytynę, TIBC i UIBC – oraz poziom kwasu foliowego i witaminy B12, co pomaga ustalić przyczynę anemii i dobrać odpowiednie leczenie.
W grupie osób z kamicą żółciową dobrze jest oznaczyć GGTP, ALP i bilirubinę, czyli tzw. parametry cholestazy, które pokazują, czy kamienie nie blokują odpływu żółci. Dodatkowo warto wykonać morfologię krwi i CRP, aby sprawdzić, czy nie występuje stan zapalny pęcherzyka lub dróg żółciowych.
U pacjentów ze stłuszczeniem wątroby wskazane jest wykonanie badań, które pomagają ocenić zarówno stan samej wątroby, jak i towarzyszące zaburzenia metaboliczne. Wśród podstawowych badań warto uwzględnić enzymy wątrobowe – AST, ALT, GGT i ALP, a także glukozę na czczo oraz hemoglobinę glikowaną (HbA1c). Dodatkowo zaleca się ocenę profilu lipidowego, a także oznaczenie kwasu moczowego i wykonanie morfologii krwi.
Przed wizytą u gastroenterologa u pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby, szczególnie z marskością, warto wykonać badania laboratoryjne oceniające jej funkcję, takie jak wskaźnik INR, stężenie albumin i bilirubiny. Pozwalają one określić wydolność wątroby. Wskazane jest także oznaczenie morfologii krwi w celu oceny niedokrwistości lub małopłytkowości, które często towarzyszą marskości. Dodatkowo przydatna może być ocena funkcji nerek poprzez oznaczenie kreatyniny i mocznika, a także sprawdzenie stężenia elektrolitów – sodu i potasu. Parametry te pomagają wykryć zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, częste w zaawansowanych chorobach wątroby.
Badanie ultrasonograficzne (USG) jamy brzusznej to jedno z podstawowych i najczęściej wykonywanych badań w diagnostyce dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Pozwala ocenić wątrobę – wykryć zmiany ogniskowe (np. naczyniaki, torbiele) oraz strukturę miąższu, co umożliwia rozpoznanie stłuszczenia lub cech marskości wątroby.
W rozpoznawaniu kamicy pęcherzyka żółciowego badaniem pierwszego wyboru jest USG jamy brzusznej. Umożliwia ono nie tylko wykrycie kamieni, ale także identyfikację polipów pęcherzyka żółciowego oraz ocenę jego ściany pod kątem ewentualnych cech zapalenia. Badanie to bywa również pomocne w diagnostyce kamicy przewodowej, czyli obecności złogów w przewodach żółciowych.
USG pozwala również na ocenę trzustki – jej wielkości i echogeniczności – choć nie jest metodą z wyboru do wykrywania małych guzów. Niekiedy nie udaje się uwidocznić trzustki w całości, zwykle z powodu nadmiernej ilości gazów jelitowych lub zwiększonej ilości tkanki tłuszczowej.
Skuteczność USG może być ograniczona u osób otyłych, z nadmiarem gazów jelitowych lub z wodobrzuszem. Dlatego przed badaniem warto się odpowiednio przygotować, przyjmując np. leki zmniejszające ilość gazów w przewodzie pokarmowym.
Wykonanie kilku prostych badań przed wizytą u gastroenterologa może znacząco usprawnić diagnostykę i przyspieszyć postawienie trafnej diagnozy. Podstawowe badania krwi dostarczają cennych informacji o stanie organizmu. Uzupełnieniem podstawowej diagnostyki jest badanie USG jamy brzusznej, które pozwala ocenić narządy wewnętrzne i wykryć wiele chorób przewodu pokarmowego. Dobre przygotowanie do wizyty, poparte aktualnymi wynikami badań, pozwala gastroenterologowi szybciej zaplanować dalsze postępowanie i skuteczniej pomóc pacjentowi.
W Centrum Medycznym ENDO-MED pacjenci mogą liczyć na opiekę doświadczonych i kompetentnych gastroenterologów, którzy z zaangażowaniem podchodzą do każdego przypadku. Nasi specjaliści dokładnie analizują wyniki badań, wyjaśniają ich znaczenie oraz – w razie potrzeby – zlecają kolejne, bardziej szczegółowe testy diagnostyczne. Dzięki indywidualnemu podejściu i nowoczesnemu zapleczu diagnostycznemu zapewniamy pacjentom kompleksową opiekę i skuteczną pomoc w rozwiązaniu problemów ze strony układu pokarmowego.
Autor: dr n. med. Dominika Ślósarz
Źródła:
